Vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam trong công tác phòng, chống tham nhũng    
Cập nhật: 09/09/2022 02:54
Xem lịch sử tin bài

Trong công tác phòng, chống tham nhũng, Đảng Cộng sản Việt Nam có vai trò quan trọng, nó thể hiện sự quyết tâm của Đảng trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng. Vai trò của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng thể hiện qua hai hoạt động chủ yếu đó là công tác xây dựng chiến lược, định hướng về chính sách, chủ trương phòng, chống tham nhũng và công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, cụ thể:

1. Vai trò của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng thể hiện qua công tác xây dựng chiến lược, định hướng về chính sách, chủ trương phòng, chống tham nhũng

 

Chống tham nhũng là cuộc đấu tranh hết sức cam go và phức tạp, bởi hành vi tham nhũng được thực hiện bởi người có chức vụ, quyền hạn, Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, kết luận về phòng, chống tham nhũng làm kim chỉ nam, cơ sở cho công cuộc phòng, chống tham nhũng ở nước ta, cụ thể:

 

- Nghị quyết số 14-NQ/TW ngày 15/5/1996 của Bộ Chính trị khóa VII đã chỉ rõ: Đấu tranh chống tham nhũng là một bộ phận cấu thành quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng và nhân dân ta hiện nay, góp phần nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng Đảng và kiện toàn bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, thực hiện quyền dân chủ của nhân dân… Đấu tranh chống tham nhũng phải gắn liền và phục vụ cho đổi mới kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

 

- Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã đề ra nhiều chủ trương, giải pháp nhằm đẩy mạnh cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, trong đó xác định: “Đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí là một nhiệm vụ trọng tâm của công tác xây dựng Đảng, nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội”. Đại hội yêu cầu: “Thành lập các ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng trung ương và địa phương đủ mạnh, có thực quyền, hoạt động có hiệu quả”.

 

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X đã ra Nghị quyết về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Nghị quyết đã đưa ra những nhận định, đánh giá về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí; chỉ ra những nguyên nhân chủ yếu của những thiếu sót, khuyết điểm trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí; đề ra những mục tiêu, quan điểm chỉ đạo công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Đây cũng là cơ sở để Chính phủ ban hành Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 12/5/2009 về việc ban hành Chiến lược quốc gia về phòng, chống tham nhũng đến năm 2020.

 

- Tại Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng Khóa XI đã ban hành Kết luận số 21-KL/TW ngày 25 tháng 5 năm 2012 về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Nghị quyết đã tiến hành đánh giá tình hình 05 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 (khoá X) và chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém. Kết luận đã đề ra những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới

 

- Tại Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XIII đã đưa ra nhiều chủ trương và giải pháp nhằm phòng, chống tham nhũng như: “Triển khai đồng bộ có hiệu quả quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng, bảo đảm đúng pháp luật. Thực hiện quyết liệt nghiêm minh có hiệu quả cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng”; “Khẩn trương xây dựng cơ chế phòng ngừa, cơ chế răn đe để kiểm soát tham nhũng. Thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về thực hành tiết kiệm chống lãng phí. Tiếp tục thực hiện chặt chẽ có hiệu quả về kê khai, kiểm soát, kê khai tài sản, thu nhập của đội ngũ cán bộ, công viên chức, nhất là cán bộ lãnh đạo các cấp”; “Nâng cao vai trò phát huy tính tích cực, chủ động và phối hợp của Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị xã hội, nhân dân, doanh nghiệp, báo chí trong phát hiện, đấu tranh phòng, chống tham nhũng”; “Có cơ chế khuyến khích và bảo vệ người tố cáo hành vi tham nhũng, lãng phí. Nâng cao hiệu quả công tác giám sát thanh tra, kiểm tra, làm tốt chức năng hỗ trợ thúc đẩy phát triển”; “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí với quyết tâm chính trị cao hơn, hành động mạnh mẽ hơn và hiệu quả hơn”.

 

Bên cạnh đó, Đảng ta còn ban hành nhiều văn bản nhằm đảm bảo, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong từng nội dung cụ thể như:

 

+ Chỉ thị số 33-CT/TW ngày 03/01/2014 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc kê khai và kiểm soát việc kê khai tài sản.

 

+ Thông báo số 116-TB/BCĐTW ngày 14/5/2015 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tại phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo, Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo đã kết luận cần tiếp tục nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005 để đáp ứng sát hơn các yêu cầu phòng, chống tham nhũng, hạn chế tình trạng tham nhũng vặt… 

 

+ Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 07/12/2015 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng.

 

+ Kết luận số 10-KL/TW ngày 26/12/2016 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

 

+ Kết luận số 12-KL/TW ngày 6/4/2022 của Bộ Chính trị về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

 

Từ thực tiễn cho thấy, với sự lãnh đạo của Đảng thông qua chủ trương, đường lối, chính sách về công tác phòng, chống tham nhũng toàn diện và cụ thể, công tác phòng, chống tham nhũng đã đạt được những thành tựu to lớn, nó đã thể hiện rõ nét vai trò của Đảng trong công tác này đó là:

 

Thứ nhất, quyết tâm chính trị trong việc xử lý tham nhũng, đảm bảo mọi hành vi tham nhũng đều phải được xử lý.

 

Thứ hai, đưa ra cơ sở để xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng.

 

Thứ ba, đưa ra các định hướng, giải pháp từng bước nâng cao sức chiến đấu của cả hệ thống chính trị trong công tác phòng, chống tham nhũng.

 

Thứ tư, đảm bảo sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng nói chung và công tác phát hiện, xử lý tham nhũng nói riêng.

 

2. Vai trò của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng thể hiện qua công tác phát hiện, xử lý tham nhũng

 

Vai trò của Đảng trong công tác phát hiện và xử lý tham nhũng được thể hiện qua chức năng kiểm tra, giám sát của Đảng. Tham nhũng là hành vi được thực hiện bởi người có chức vụ, quyền hạn, mà người có chức vụ, quyền hạn trong hệ thống chính trị đều là Đảng viên, do đó mọi cán bộ, đảng viên dù ở cương vị nào cũng chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng. Hệ thống pháp luật của Nhà nước là sự cụ thể hóa Cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng, cán bộ, đảng viên vi phạm pháp luật của Nhà nước, cũng là vi phạm kỷ luật của Đảng. Vì vậy, kiểm tra, giám sát của Đảng có vai trò quan trọng trong phát hiện và xử lý hành vi tham nhũng.

 

Thực tiễn cho thấy, thông qua công tác kiểm tra, giám sát của Đảng nhiều vụ việc tham nhũng được phát hiện và xử lý cụ thể: Theo Báo cáo của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, từ đầu nhiệm kỳ XIII đến nay, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã tiến hành 40 cuộc kiểm tra dấu hiệu vi phạm tại các tổ chức Đảng. Ngay trong 04 tháng đầu năm nay, 16 tổ chức Đảng và nhiều đảng viên được kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, đã kiến nghị Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thi hành kỷ luật đối với 14 cán bộ diện Trung ương quản lý. Quý I/2022, Ủy ban Kiểm tra Trung ương thành lập các đoàn kiếm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với tổ chức đảng, đảng viên tăng 2,8 lần so với cùng kỳ năm 2021; Chỉ riêng vụ việc liên quan đến Công ty Việt Á, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã kiểm tra dấu hiệu vi phạm tại Học viện Quân y, Bộ Khoa học Công nghệ, Bộ Y tế và 08 Ban cán sự Đảng Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành; chỉ đạo 14 tỉnh ủy và 63 Ủy ban Kiểm tra cấp tỉnh, thành kiểm tra dấu hiệu vi phạm liên quan đến vụ việc này[1].

 

Từ kết quả đạt được của công tác kiểm tra, giám sát trong phòng, chống tham nhũng, có thể thấy vai trò của Đảng trong công tác này thể hiện ở các mặt như:

 

Thứ nhất, thông qua công tác kiểm tra giám sát của Đảng sẽ góp phần bảo đảm thực hiện đúng, đầy đủ, tốt cương lĩnh chính trị, đường lối, chính sách, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước nói chung và phòng, chống tham nhũng nói riêng.

 

Thứ hai, thông qua công tác kiểm tra, giám sát các hành vi tham nhũng sẽ bị xử lý nghiêm minh, các sai sót, kẽ hở trong cơ chế, chính sách, pháp luật được phát hiện qua công tác này sẽ được sửa đổi, bổ sung.

 

Thứ ba, kiểm tra, giám sát của Đảng là công cụ đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa, ngăn chặn hành vi tham nhũng

 

Thứ tư, thanh tra, kiểm tra thường xuyên sẽ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của Đảng viên trong công tác phòng, chống tham nhũng.

 

3. Một số giải pháp nâng cao vai trò của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng

 

Kết luận số 10-KL/TW, ngày 26/12/2016 của Bộ Chính trị khóa XII về tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí (gọi tắt là Kết luận số 10) đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong công tác phòng, chống tham nhũng như:

 

- Công tác phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là tự phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí trong nội bộ cơ quan, tổ chức, đơn vị;

 

- Chưa đạt được mục tiêu “ngăn chặn, từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí”. Tham nhũng, lãng phí với biểu hiện ngày càng tinh vi, phức tạp, xảy ra trên diện rộng, cản trở sự phát triển kinh tế - xã hội, gây bức xúc trong nhân dân, đang là vấn đề thách thức nghiêm trọng đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước.

 

Ngày 06/4/2022, Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 12-KL/TW về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã đưa ra Kết luận: Một số nhiệm vụ, giải pháp đã nêu trong Kết luận số 10 thực hiện vẫn còn chậm, hiệu quả chưa cao. Tình trạng cán bộ nhũng nhiễu, tiêu cực, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp chưa được ngăn chặn kịp thời. Vẫn còn xảy ra những vụ, việc tham nhũng nghiêm trọng, có tổ chức, rất tinh vi, phức tạp gây bức xúc trong dư luận.

 

Do đó, để nâng cao vai trò của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng cần phải triển khai thực hiện một số giải pháp sau:

 

Thứ nhất, không ngừng đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng.

 

Trong điều kiện nền kinh tế phát triển, hội nhập quốc tế một cách mạnh mẽ, tham nhũng ngày càng tinh vi và phức tạp, việc đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng trong tình hình thực tiễn là cần thiết, đảm bảo nâng cao sức chiến đấu của Đảng trong công tác phòng, chống tham nhũng nói riêng và nâng cao hiệu quả lãnh đạo đối với hệ thống chính trị nói chung.

 

Thứ hai, tăng cường sức chiến đấu của Ủy ban kiểm tra các cấp trong phát hiện và xử lý tham nhũng

 

Thực tiễn cho thấy, các vụ án tham nhũng thời gian qua chủ yếu do Ủy ban kiểm tra Trung ương phát hiện, do đó cần phải tăng cường sức chiến đấu của Ủy ban kiểm tra các cấp trong việc kiểm tra, giám sát Đảng viên, Tổ chức đảng để thực hiện tốt công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý tham nhũng trong chính Tổ chức đảng.

 

Thứ ba, thường xuyên, tăng cường kiểm tra, giám sát Đảng viên, Tổ chức Đảng nhất là những ngành, lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng

 

Thường xuyên, tăng cường kiểm tra, giám sát vừa góp phần ngăn ngừa vi phạm, vừa góp phần phát hiện dấu hiệu vi phạm nói chung, dấu hiệu về tham nhũng nói riêng để tiến hành xử lý các hành vi vi phạm. Đồng thời, việc thường xuyên kiểm tra, giám sát sẽ nâng cao ý thức trách nhiệm của Đảng viên trong việc thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao, nâng cao ý thức tuân thủ quy định của pháp luật góp phần ngăn ngừa tham nhũng nhất là những ngành, lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, làm hạn chế tình trạng tham nhũng vặt.

 

Thứ tư, xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng

 

Bảo đảm người có hành vi tham nhũng phải bị xử lý kiên quyết, kịp thời, nghiêm minh về trách nhiệm vật chất, chính trị, hành chính hoặc hình sự, bất kể người đó là ai và ở cương vị nào. Những đảng viên qua kiểm tra, giám sát phát hiện có vi phạm pháp luật và tham nhũng thì phải chuyển cơ quan pháp luật điều tra, truy tố xét xử; không để xử lý nội bộ để giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đảm bảo mọi hành vi tham nhũng nói riêng và hành vi vi phạm của Đảng viên phải được xử lý nghiêm theo quy định 102-QĐ/TW ngày 15/11/2017 của Ban Chấp hành Trung ương quy định về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm.

 

Tài Liệu tham khảo:

1. Nghị quyết số 14-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 15/5/1996 về lãnh đạo cuộc đấu tranh chống tham nhũng;

2. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng;

3. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng;

4. Kết luận số 21-KL/TW ngày 25 tháng 5 năm 2012 về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí;

5. Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 12/5/2009 của Chính phủ về việc ban hành Chiến lược quốc gia về phòng, chống tham nhũng đến năm 2020;

6. Quy định 102-QĐ/TW ngày 15/11/2017 của Ban Chấp hành Trung ương quy định về xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm.

 

Nguyễn Đăng Hạnh
Viện Chiến lược và Khoa học thanh tra


[1] Xem thêm: https://dangcongsan.vn/xay-dung-dang/khang-dinh-vi-the-vai-tro-cua-cong-tac-kiem-tra-giam-sat-cua-dang-609255.html

Tổng số lượt truy cập

2982788

Membership Thành viên:
Latest New User Latest: nguyen sigiao
Hôm nay Hôm nay: 0
Hôm qua Hôm qua: 0
User Count Overall: 6
People Online People Online:
Online Online: 22
Members Thành viên: 0
Tổng cộng Tổng số: 22
Tổng cộng
Online Now Online: