Đi tìm một phẩm chất đặc trưng cho người Hà Nội qua tấm gương văn học

Nếu muốn tìm đến phẩm chất thanh lịch trước hết hãy tìm về các phố cổ - nơi cư ngụ của lớp dân cư đã sống ở đây qua nhiều đời. Rồi đến mọi lớp người ở các ngoại ô, ven đô, sản phẩm của thời hiện đại và quá trình đô thị hoá. Vị trí của các tầng lớp dân nghèo. Sự tăng trưởng nhanh chóng của số dân ngụ cư. Vai trò các tầng lớp trí thức, từ các thế hệ sĩ phu Thăng Long - Bắc Hà trong lịch sử, đến các tầng lớp trí thức thế kỷ XX, trong đó có những tên tuổi lớn của văn học hiện đại…

Chữ thanh lịch nếu có thể thích hợp vào một lúc nào đó với người Hà Nội trong lịch sử thì bây giờ không còn đủ nữa. Phải có những khái niệm khác và những cách diễn giải khác. Bởi những gì cả nước có Hà Nội cũng có. Hà Nội không cô lập mà gắn bó với cả nước. Người Hà Nội không phải là một loại đặc chủng đứng riêng hoặc đứng ra ngoài cộng đồng người Việt Nam. Nhưng do khả năng tiếp nhận và gạn lọc kỳ diệu của nó, Hà Nội vẫn có một gương mặt riêng để được gọi là Người Hà Nội…