Kinh tế tư nhân trong giai đoạn toàn cầu hoá hiện nay

Lời giới thiệu

Trong điều kiện toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ hiện nay, kinh tế tư nhân ngày càng thể hiện rõ vai trò tích cực của nó trong quá trình tăng trưởng kinh tế. Đặc biệt là vào hai thập kỷ cuối của thế kỷ XX, khi thuyết tự do hoá được vận dụng rộng rãi ở nhiều nước phát triển và trào lưu cải cách, mở cửa, thúc đẩy kinh tế thị trường trở thành phương thức chính thúc đẩy tăng trưởng của nhiều nước đang phát triển và chuyển đổi, thì kinh tế tư nhân một lần nữa được khẳng định là một trong những cấu thành quan trọng của mọi nền kinh tế quốc dân.

Sưu tập Kinh tế tư nhân trong giai đoạn toàn cầu hoá hiện nay muốn giới thiệu những nét khái quát về khu vực kinh tế nhạy cảm này qua những công trình nghiên cứu của nhiều chuyên gia quốc tế. Trước hết, đó là những thay đổi trong nhận thức về phát triển kinh tế tư nhân cùng những nội hàm của nó, những yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa chế độ tư bản chủ nghĩa và chế độ xã hội chủ nghĩa trong suốt nhiều thập kỷ qua. Ở phần này, những công trình tập trung vào nêu vấn đề và luận giải sự tồn tại tất yếu của sở hữu tư nhân trong giai đoạn phát triển hiện nay; phân tích và đánh giá sự tiến triển và những hình thức đa dạng của nó ở phương Tây cũng như ở phương Đông. Trên cơ sở đó, sưu tập giới thiệu tư nhân hoá như một động thái tích cực trong quá trình quốc tế hoá các quan hệ kinh tế diễn ra sôi động tại nhiều nền kinh tế có thể chế khác nhau. Được xem như một trong những đặc trưng quan trọng của hai thập kỷ cuối thế kỷ XX, phong trào này thực sự đã có tác động không nhỏ tới việc làm thay đổi diện mạo thế giới. Ở khía cạnh tiêu cực, tư nhân hoá ở giai đoạn đầu là nguyên nhân làm tăng tỷ lệ thất nghiệp, giảm tỷ lệ tăng GDP, tăng khoảng cách giầu nghèo. Tuy nhiên về lâu dài, chính tư nhân hoá trong những điều kiện mới sẽ đẩy nhanh trở lại tăng trưởng kinh tế thông qua quá trình phân bổ lại một cách hiệu quả các nguồn lực, đặc biệt là sự hỗ trợ nguồn nhân lực từ các doanh nghiệp công nghiệp sang khu vực dịch vụ. Là công cụ nâng cao tính hiệu quả của toàn bộ đời sống kinh tế, tư nhân hoá trong phân công lao động quốc tế hiện nay, rõ ràng đang góp phần làm thay đổi nhanh chóng cơ cấu kinh tế, cơ cấu ngành theo hướng có lợi cho nền kinh tế quốc dân nói riêng và nền kinh tế thế giới nói chung.

Trong sưu tập này, Trung Quốc được nêu ra như một dẫn chứng cụ thể và tiêu biểu nhất cả trên phương diện lý luận lẫn phương diện thực tiễn về một mô hình phát triển kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa có kinh tế tư nhân được xem là yếu tố cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Thành công kinh tế nhờ tích cực mở cửa từ sau Đại hội VIII Đảng Cộng sản Trung Quốc và đặc biệt là nhờ kinh nghiệm phát triển khu vực tư nhân từ năm 1985 trở lại đây được xem là tấm gương mới cho các nước đang phát triển tích cực hội nhập kinh tế quốc tế bằng con đường công nghiệp hoá hướng vào xuất khẩu. Và Việt Nam, dưới con mắt chuyên gia IMF cũng đang nỗ lực thực hiện chương trình cải cách rộng lớn nhằm tạo thuận lợi cho đầu tư tư nhân và đẩy mạnh cạnh tranh để có thể tiếp tục duy trì tỷ lệ tăng trưởng cao và giảm mạnh đói nghèo.

Đó là những vấn đề chính mà sưu tập Kinh tế tư nhân trong giai đoạn toàn cầu hoá hiện nay muốn giới thiệu cùng bạn đọc.

Tuy nhiên, do nguồn tài liệu liên quan đến vấn đề khá nhạy cảm này quá hạn hẹp, sưu tập này không tránh khỏi nhiều khiếm khuyết, rất mong nhận được sự góp ý và sự lượng thứ của quý bạn đọc.

VIỆN THÔNG TIN KHOA HỌC XÃ HỘI